Prof. Dr. Semih Keskil, empty sella sendromunun çoğu zaman iyi huylu ve rastlantısal bir bulgu olduğunu; ancak cinsel işlev gibi sistemik yakınmalar söz konusuysa, hipofiz–hormon–sinir sistemi ilişkisinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan bilimsel yaklaşımıyla bu konuda bilgilendirici açıklamalar yapmaktadır.
Soru: Empty sella sendromu nedir?
Cevap: Empty sella sendromu, sella turcica adı verilen kemik boşluğun beyin-omurilik sıvısı (BOS) ile dolması sonucu hipofiz bezinin incelmiş ve bası altında görünmesi ile karakterize bir durumdur. Çoğu zaman rastlantısal olarak saptanır ve her hastada belirtiye yol açmaz.
Görüntüleme çalışmalarında empty sella görünümünün, genel popülasyonda % 2–20 aralığında rapor edildiği bildirilmektedir.
Empty sella sendromu “primer” (doğuştan) veya “sekonder” (edinsel) olarak sınıflandırılır. Primer empty sella sendromunda, sella turcica’nın anatomik yapısındaki zayıflık veya diyafragma sellae (hipofizi örten zar) açıklığı nedeniyle BOS, hipofiz bezini sıkıştırır. Sekonder empty sella sendromu ise hipofiz tümörü, radyoterapi, travma veya cerrahi sonrası hipofiz dokusunun kaybına bağlı gelişir. Her iki tipte de hipofiz bezi baskı altında kalsa da, hormonal fonksiyonlar genellikle korunur. Ancak bazı hastalarda hipofiz hormonlarının salınımı bozulabilir.
Soru: Empty sella her zaman hastalık mıdır?
Cevap: Hayır.
- Birçok kişide hormonal fonksiyonlar korunmuştur
- Tedavi gerektirmeden izlenen olgular yaygındır
Ancak bazı hastalarda hipofiz hormonlarında eksiklik veya düzensizlik gelişebilir. Bu durumda klinik belirtiler ortaya çıkabilir.